Đạt cực khoái nhưng gần như không thấy tinh dịch có thể khiến nhiều nam giới nghĩ ngay rằng cơ thể đang “không xuất được tinh”. Thực tế, trong một số trường hợp, tinh dịch vẫn được tạo ra nhưng lại đi sai hướng vào bàng quang. Đây được gọi là xuất tinh ngược dòng.
Theo Aktuel Gazetem, điều quan trọng nhất là đừng chỉ nhìn vào lượng tinh dịch rồi tự kết luận. Bạn cần xem thêm nước tiểu sau cực khoái, thuốc đang dùng, bệnh nền, tiền sử phẫu thuật và nếu cần, thực hiện xét nghiệm để xác định chính xác nguyên nhân.
Xuất tinh ngược dòng là gì?
Xuất tinh ngược dòng, tên tiếng Anh là retrograde ejaculation, xảy ra khi tinh dịch đi vào bàng quang thay vì được phóng ra ngoài qua niệu đạo trong lúc đạt cực khoái. Vì vậy, bạn vẫn có thể cảm nhận cực khoái bình thường nhưng lượng tinh dịch nhìn thấy lại rất ít hoặc không có.
Điểm Aktuel Gazetem muốn bạn phân biệt rõ là: đây chủ yếu là vấn đề về hướng di chuyển của tinh dịch, không có nghĩa cơ thể hoàn toàn ngừng sản xuất tinh dịch hoặc bạn mất khả năng đạt cực khoái.
Tinh dịch đi đâu khi bị xuất tinh ngược dòng?
Khi xuất tinh bình thường, cơ ở cổ bàng quang đóng lại để tinh dịch đi từ niệu đạo ra ngoài dương vật.
Ở người bị tinh dịch đi ngược vào bàng quang, cơ chế đóng này không hoạt động đúng. Tinh dịch vì thế chọn “đường ít cản trở hơn” và chảy ngược vào bàng quang. Sau đó, lượng tinh dịch này thường được đưa ra ngoài cùng nước tiểu.
Đây cũng là lý do một số nam giới thấy nước tiểu hơi đục sau khi vừa đạt cực khoái.
Xuất tinh ngược dòng một phần và hoàn toàn khác nhau thế nào?
Tình trạng này không phải lúc nào cũng khiến tinh dịch biến mất hoàn toàn.
Ở xuất tinh ngược một phần, một phần tinh dịch vẫn đi ra ngoài, phần còn lại đi vào bàng quang. Bạn có thể nhận thấy lượng tinh dịch giảm đáng kể so với trước.
Ở dạng hoàn toàn, gần như toàn bộ tinh dịch đi về phía bàng quang nên khi đạt cực khoái có thể không thấy tinh dịch thoát ra ngoài.
EAU mô tả xuất tinh ngược dòng có thể gây mất một phần hoặc toàn bộ quá trình xuất tinh xuôi ra ngoài.
Dấu hiệu xuất tinh ngược dòng thường gặp là gì?
Các triệu chứng xuất tinh ngược dòng thường tập trung quanh lượng tinh dịch và những thay đổi xảy ra ngay sau cực khoái. Tuy nhiên, không có dấu hiệu đơn lẻ nào đủ để bạn tự chẩn đoán tại nhà.
Mayo Clinic ghi nhận những biểu hiện điển hình gồm rất ít hoặc không có tinh dịch khi cực khoái, nước tiểu đục sau đó và khó khăn về khả năng sinh sản.
Đạt cực khoái nhưng rất ít hoặc không có tinh dịch
Đây thường là dấu hiệu khiến nam giới chú ý đầu tiên.
Bạn vẫn có cảm giác lên đỉnh và vẫn cảm nhận các cơn co khi cực khoái, nhưng lượng tinh dịch phóng ra ít bất thường hoặc hoàn toàn không nhìn thấy.
Nếu trước đây lượng tinh dịch của bạn tương đối ổn định rồi đột ngột thay đổi sau khi dùng thuốc, mắc bệnh hoặc trải qua phẫu thuật, thông tin này rất đáng nói với bác sĩ.
Aktuel Gazetem khuyên bạn không nên tự đánh giá chỉ qua một lần quan hệ. Điều đáng chú ý hơn là tình trạng lặp lại và có sự khác biệt rõ so với chính bạn trước đây.
Nước tiểu đục sau khi đạt cực khoái
Nếu tinh dịch đi vào bàng quang, lần tiểu tiện đầu tiên sau cực khoái có thể trông đục hơn bình thường.
Nguyên nhân là nước tiểu lúc này có thể chứa thành phần của tinh dịch và tinh trùng. Đây là một dấu hiệu gợi ý khá đặc trưng, nhưng vẫn không đủ để xác nhận bệnh nếu chỉ quan sát bằng mắt.
Nếu nước tiểu đục xuất hiện cả vào những thời điểm không liên quan tới quan hệ hay thủ dâm, bạn cũng không nên mặc định nguyên nhân là xuất tinh ngược dòng.
Khó có con dù vẫn cương và đạt cực khoái
Một người có thể cương tốt, ham muốn bình thường và vẫn đạt cực khoái nhưng gặp khó khăn khi có con vì lượng tinh dịch đi ra ngoài quá ít.
Vấn đề nằm ở chỗ tinh trùng không được đưa vào đường sinh dục của bạn tình theo cách cần thiết cho quá trình thụ thai tự nhiên. Xuất tinh ngược dòng vì vậy là một trong các nguyên nhân có thể liên quan tới vô sinh nam.
Đây cũng là trường hợp mà Aktuel Gazetem cho rằng không nên trì hoãn việc kiểm tra, nhất là khi hai bạn đang chủ động lên kế hoạch sinh con.
Cực khoái khô có phải lúc nào cũng là xuất tinh ngược dòng?
Không.
“Cực khoái khô” chỉ mô tả tình huống bạn đạt cực khoái nhưng không thấy hoặc gần như không thấy tinh dịch. Xuất tinh ngược dòng là một nguyên nhân có thể gây hiện tượng này, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất.
Đây là điểm chúng tôi thấy rất dễ bị hiểu nhầm: “không thấy tinh dịch” là một biểu hiện, còn việc tinh dịch thực sự đi vào bàng quang hay không phải được đánh giá thêm.
Xuất tinh ngược dòng khác không xuất tinh như thế nào?
Hai tình trạng có thể trông khá giống nhau vì đều khiến bạn không thấy tinh dịch.
Nhưng cơ chế khác nhau.
Với xuất tinh ngược dòng, tinh dịch vẫn được tạo và được đẩy đi trong quá trình cực khoái, chỉ là nó đi vào bàng quang.
Trong tình trạng không xuất tinh (anejaculation), quá trình phóng tinh không xảy ra theo cả hướng ra ngoài lẫn đi ngược vào bàng quang. Cleveland Clinic cũng dùng việc có tinh trùng trong nước tiểu sau cực khoái như một dấu hiệu giúp phân biệt hai tình trạng này.
Khi nào ít hoặc không có tinh dịch có thể do nguyên nhân khác?
Nếu không thấy tinh dịch nhưng xét nghiệm nước tiểu sau cực khoái cũng không phát hiện bằng chứng cho thấy tinh dịch đi vào bàng quang, bác sĩ sẽ cần xem xét nguyên nhân khác của cực khoái khô hoặc không xuất tinh.
Vì vậy, Aktuel Gazetem không khuyến khích bạn tự gắn nhãn bệnh chỉ dựa trên việc “hôm nay xuất ít hơn bình thường”.
Đặc biệt khi tình trạng kéo dài, đánh giá đúng cơ chế quan trọng hơn nhiều so với đoán bệnh từ triệu chứng.
Vì sao nam giới bị xuất tinh ngược dòng?
Các nguyên nhân xuất tinh ngược dòng chủ yếu liên quan đến việc cổ bàng quang không đóng đúng trong quá trình xuất tinh.
EAU chia nguyên nhân thành nhiều nhóm, trong đó đáng chú ý có tổn thương thần kinh, bất thường giải phẫu hoặc cổ bàng quang, thuốc và một số yếu tố bệnh lý khác.
Thuốc có thể làm cổ bàng quang không đóng đúng cách
Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến hoạt động của cơ trơn tại cổ bàng quang hoặc hệ thần kinh tham gia quá trình xuất tinh.
Ví dụ, nhóm thuốc chẹn alpha dùng trong điều trị một số vấn đề đường tiểu hoặc tuyến tiền liệt có thể gây rối loạn xuất tinh. Một số thuốc điều trị huyết áp và trầm cảm cũng được ghi nhận có liên quan.
Nếu tình trạng bắt đầu sau khi bạn dùng một thuốc mới, hãy ghi lại tên thuốc và thời điểm xuất hiện triệu chứng.
Nhưng đừng tự ngừng thuốc. Theo Aktuel Gazetem, đây là lỗi khá nguy hiểm vì lợi ích điều trị của thuốc đối với bệnh nền có thể quan trọng hơn vấn đề xuất tinh. Bác sĩ mới là người nên cân nhắc việc đổi thuốc, giảm liều hoặc điều chỉnh phương án.
Đái tháo đường, tổn thương thần kinh và bệnh thần kinh
Xuất tinh là quá trình chịu sự điều khiển đáng kể của hệ thần kinh tự chủ. Khi đường dẫn truyền thần kinh bị tổn thương, cổ bàng quang có thể không đóng đúng thời điểm.
Đái tháo đường kéo dài có thể gây tổn thương thần kinh và là một nguyên nhân được ghi nhận của tình trạng này. Chấn thương tủy sống hoặc một số bệnh lý thần kinh cũng có thể ảnh hưởng quá trình xuất tinh.
Trong trường hợp này, việc kiểm soát bệnh nền là một phần quan trọng của đánh giá tổng thể.
Phẫu thuật tuyến tiền liệt, bàng quang hoặc vùng chậu
Một số phẫu thuật có thể làm thay đổi cấu trúc hoặc chức năng tại cổ bàng quang.
Điều này đặc biệt được ghi nhận sau một số thủ thuật điều trị tuyến tiền liệt. EAU cũng ghi nhận xuất tinh ngược dòng là một tác dụng không mong muốn thường gặp ở một số loại phẫu thuật điều trị tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt.
Nếu bạn bắt đầu thấy rất ít hoặc không còn tinh dịch sau phẫu thuật, hãy nói rõ thời điểm xuất hiện với bác sĩ. Mối liên hệ về thời gian có thể cung cấp một manh mối quan trọng về nguyên nhân.
Bất thường ở niệu đạo hoặc cổ bàng quang
Một số bất thường giải phẫu hoặc tổn thương tại khu vực cổ bàng quang, niệu đạo cũng có thể khiến đường đi của tinh dịch thay đổi.
EAU xếp các bất thường liên quan cổ bàng quang và niệu đạo vào nhóm nguyên nhân giải phẫu của xuất tinh ngược dòng.
Nhóm nguyên nhân này khó nhận biết chỉ dựa vào triệu chứng bên ngoài, vì vậy tiền sử y khoa và thăm khám có giá trị rất lớn.
Xuất tinh ngược dòng có nguy hiểm không?
Nếu bạn đang lo xuất tinh ngược dòng có ảnh hưởng gì không, câu trả lời ngắn là: tình trạng này thường không gây nguy hiểm trực tiếp cho cơ thể.
Tinh dịch đi vào bàng quang không có nghĩa nó sẽ tích tụ mãi ở đó. Nó thường được đưa ra ngoài khi bạn đi tiểu. Mayo Clinic và MedlinePlus đều mô tả xuất tinh ngược dòng là tình trạng nhìn chung không gây hại trực tiếp.
Vấn đề đáng quan tâm hơn là khả năng sinh sản.
Nếu phần lớn tinh dịch không được phóng ra ngoài, số tinh trùng có cơ hội đi vào đường sinh dục của bạn tình sẽ giảm mạnh. Điều này có thể làm việc thụ thai tự nhiên khó hơn.
Xuất tinh ngược dòng cũng không đồng nghĩa với mất cương hay mất cực khoái. Nhiều người vẫn có thể cương và đạt cực khoái bình thường dù lượng tinh dịch ra ngoài rất ít.
Theo Aktuel Gazetem, điều đáng quan tâm không phải chỉ là “có nguy hiểm hay không”, mà là nguyên nhân nằm phía sau và bạn có nhu cầu sinh con hay không.
Làm sao biết chắc có phải xuất tinh ngược dòng?
Quan sát triệu chứng chỉ giúp nghi ngờ. Để xác định chính xác, bác sĩ cần kết hợp tiền sử, triệu chứng và xét nghiệm phù hợp.
Một trong những bước có giá trị nhất là kiểm tra nước tiểu sau khi người bệnh đạt cực khoái.
Bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng, thuốc đang dùng và tiền sử phẫu thuật
Bạn có thể được hỏi:
- Tình trạng bắt đầu từ khi nào.
- Lượng tinh dịch thay đổi ra sao.
- Bạn có còn đạt cực khoái bình thường không.
- Nước tiểu sau cực khoái có đục không.
- Những thuốc đang sử dụng.
- Tiền sử đái tháo đường hoặc bệnh thần kinh.
- Các phẫu thuật tuyến tiền liệt, bàng quang hoặc vùng chậu trước đây.
Những thông tin này giúp bác sĩ khoanh vùng nguyên nhân trước khi lựa chọn xét nghiệm cần thiết.
Một kinh nghiệm thực tế mà Aktuel Gazetem khuyên bạn áp dụng là hãy ghi sẵn tên thuốc và thời điểm bắt đầu dùng trước khi đi khám. Đây là thông tin rất dễ quên khi ngồi trước bác sĩ nhưng lại có giá trị chẩn đoán.
Xét nghiệm nước tiểu sau khi đạt cực khoái giúp xác định điều gì?
Thông thường, người bệnh được yêu cầu làm trống bàng quang, sau đó đạt cực khoái và cung cấp mẫu nước tiểu.
Mẫu này được kiểm tra để tìm tinh trùng hoặc thành phần liên quan tới tinh dịch. Nếu có lượng tinh trùng đáng kể trong nước tiểu sau cực khoái, kết quả hỗ trợ chẩn đoán xuất tinh ngược dòng.
Nói đơn giản: bác sĩ đang tìm bằng chứng cho câu hỏi “tinh dịch có thực sự đi vào bàng quang hay không?”.
Nếu nước tiểu không có dấu hiệu của tinh dịch thì sao?
Nếu không thấy tinh dịch đi ra ngoài nhưng mẫu nước tiểu sau cực khoái cũng không cho thấy tinh trùng, xuất tinh ngược dòng có thể không phải lời giải thích phù hợp.
Khi đó, bác sĩ sẽ cần đánh giá những nguyên nhân khác gây cực khoái khô hoặc không xuất tinh.
Đây chính là lý do Aktuel Gazetem cho rằng xét nghiệm quan trọng hơn việc tự chẩn đoán dựa trên màu nước tiểu hoặc lượng tinh dịch nhìn thấy bằng mắt.
Khi nào nam giới nên đi khám?
Bạn nên cân nhắc khám Nam khoa hoặc Tiết niệu nếu:
- Liên tục đạt cực khoái nhưng không thấy hoặc thấy rất ít tinh dịch.
- Tình trạng xuất hiện đột ngột sau khi bắt đầu một loại thuốc.
- Thay đổi xảy ra sau phẫu thuật tuyến tiền liệt, bàng quang hoặc vùng chậu.
- Nước tiểu thường xuyên đục ngay sau cực khoái.
- Bạn và bạn tình đang muốn có con nhưng gặp khó khăn.
- Bạn bị cực khoái khô lặp lại mà chưa rõ nguyên nhân.
Mayo Clinic cũng khuyến nghị trao đổi với nhân viên y tế khi cực khoái khô kéo dài, đặc biệt nếu bạn đang có nhu cầu sinh con, vì phía sau có thể tồn tại nguyên nhân cần được đánh giá.
Aktuel Gazetem cho rằng nếu triệu chứng mới xuất hiện và lặp lại nhiều lần, bạn không cần đợi tới lúc gặp vấn đề sinh sản mới đi kiểm tra. Xác định sớm nguyên nhân giúp cuộc trao đổi với bác sĩ rõ ràng hơn và tránh việc tự mua thuốc không phù hợp.
Xuất tinh ngược dòng có chữa được không?
Có trường hợp có thể cải thiện, nhưng không có một cách chữa xuất tinh ngược duy nhất phù hợp với tất cả nam giới.
Hướng xử trí phụ thuộc nguyên nhân, thuốc đang sử dụng, mức độ rối loạn và việc bạn có đang muốn sinh con hay không. Một số trường hợp thậm chí không cần điều trị nếu tình trạng không gây phiền toái và không ảnh hưởng mục tiêu sinh sản.
Aktuel Gazetem đặc biệt không khuyến khích tự mua thuốc kích thích xuất tinh hoặc tự ngừng thuốc điều trị bệnh nền.
Khả năng cải thiện phụ thuộc vào nguyên nhân
Nếu bạn thắc mắc xuất tinh ngược có tự khỏi không, không thể trả lời chung bằng “có” hoặc “không”.
Nếu tình trạng liên quan đến thuốc, chức năng xuất tinh có thể thay đổi khi bác sĩ điều chỉnh loại thuốc gây ảnh hưởng.
Ngược lại, nếu nguyên nhân liên quan đến tổn thương thần kinh hoặc thay đổi giải phẫu sau một số phẫu thuật, khả năng phục hồi có thể khác và cần đánh giá từng trường hợp.
Vì vậy, theo chúng tôi, câu hỏi nên đặt không chỉ là “có chữa được không?” mà là “nguyên nhân của tôi là gì?”. Khi biết nguyên nhân, bác sĩ mới có cơ sở để dự đoán khả năng cải thiện.
Bị xuất tinh ngược dòng vẫn có thể có con không?
Có thể.
Nếu bạn đang lo xuất tinh ngược có gây vô sinh không, cần hiểu rằng xuất tinh ngược dòng có thể làm giảm đáng kể khả năng thụ thai tự nhiên vì tinh dịch không được đưa ra ngoài đúng hướng. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa mọi người mắc tình trạng này đều mất hoàn toàn khả năng có con.
Nếu hai bạn đang mong con, việc đánh giá sớm đặc biệt quan trọng.
Bác sĩ có thể kiểm tra khả năng sinh sản và xác định hướng xử trí phù hợp dựa trên lượng tinh trùng, nguyên nhân gây rối loạn xuất tinh và tình trạng sinh sản của cả hai người.
Theo Aktuel Gazetem, đây là lúc không nên chỉ nhìn vào chuyện “vẫn cương tốt nên chắc không sao”. Khả năng cương, khả năng đạt cực khoái và khả năng đưa tinh trùng ra ngoài là ba vấn đề có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau.
Có thể giảm nguy cơ xuất tinh ngược dòng không?
Không phải mọi trường hợp đều phòng tránh được, đặc biệt khi nguyên nhân liên quan tới tổn thương thần kinh hoặc thay đổi giải phẫu.
Tuy nhiên, bạn có thể chủ động hơn bằng cách:
- Kiểm soát tốt những bệnh có nguy cơ gây tổn thương thần kinh như đái tháo đường.
- Báo với bác sĩ nếu chức năng xuất tinh thay đổi sau khi dùng thuốc mới.
- Không tự ý tăng, giảm hoặc ngừng thuốc.
- Nếu chuẩn bị phẫu thuật tuyến tiền liệt hoặc vùng cổ bàng quang và vẫn có nhu cầu sinh con, hãy hỏi trước bác sĩ về khả năng ảnh hưởng đến xuất tinh và sinh sản.
Từ góc nhìn của Aktuel Gazetem, thay đổi lượng tinh dịch thường dễ khiến nam giới ngại nói hoặc tự tìm cách xử lý. Nhưng với xuất tinh ngược dòng, thông tin quan trọng nhất lại nằm ở nguyên nhân phía sau. Nếu tình trạng lặp lại, đặc biệt sau dùng thuốc, phẫu thuật hoặc khi bạn đang mong con, một lần đánh giá đúng sẽ có giá trị hơn nhiều so với tự đoán bệnh qua biểu hiện bên ngoài.