Khi gặp vấn đề về khả năng cương, nhiều người thường muốn biết loại thuốc nào “mạnh” hoặc cho hiệu quả nhanh nhất. Thực tế, thuốc trị rối loạn cương dương không có một lựa chọn tốt nhất cho tất cả mọi người.
Mỗi hoạt chất có thời gian tác dụng, cách sử dụng, tác dụng phụ và mức độ phù hợp khác nhau. Aktuel Gazetem cho rằng điều đáng quan tâm không phải là tìm thuốc mạnh nhất, mà là hiểu mình đang dùng loại gì, có an toàn với bệnh nền và các thuốc hiện tại hay không.
Thuốc trị rối loạn cương dương nào thường được sử dụng?
Trong điều trị rối loạn cương dương, nhóm thuốc uống ức chế PDE5 như sildenafil, tadalafil, vardenafil và avanafil thường là lựa chọn được cân nhắc đầu tiên.
Ngoài thuốc uống, bác sĩ có thể sử dụng thuốc tiêm hoặc thuốc đặt qua niệu đạo trong một số trường hợp. Testosterone chỉ phù hợp khi có vấn đề thiếu hormone được xác định, chứ không phải thuốc tăng cương dùng chung cho tất cả nam giới. Hướng dẫn của European Association of Urology xem PDE5 inhibitor là điều trị hàng đầu đối với ED.
Thuốc uống ức chế PDE5 là lựa chọn phổ biến hàng đầu
Sildenafil, tadalafil, vardenafil và avanafil thuộc nhóm phosphodiesterase type 5 inhibitor, thường gọi ngắn là PDE5 inhibitor.
Đây là nhóm thuốc uống trị rối loạn cương dương phổ biến nhất hiện nay. Chúng giúp tăng tác dụng của nitric oxide, từ đó hỗ trợ dòng máu đến dương vật khi có kích thích tình dục.
Một điểm bạn nên hiểu rõ: thuốc hỗ trợ cơ chế cương đang có sẵn của cơ thể. Thuốc không làm tăng ham muốn và cũng không khiến cơ thể tự động cương ngay sau khi uống.
Thuốc tiêm hoặc thuốc đặt niệu đạo được cân nhắc khi thuốc uống không phù hợp
Nếu thuốc uống không an toàn, không phù hợp hoặc không mang lại đáp ứng mong muốn, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc dùng theo đường khác.
Một ví dụ là alprostadil, có thể được sử dụng dưới dạng tiêm hoặc qua niệu đạo. Các thuốc này tác động trực tiếp hơn đến dòng máu tại dương vật nhưng có cách sử dụng và rủi ro riêng, vì vậy không phù hợp để tự thử tại nhà khi chưa được hướng dẫn.
Testosterone chỉ phù hợp với một số trường hợp có testosterone thấp
Testosterone thường bị quảng cáo như một giải pháp chung cho “sinh lý nam”, nhưng cách hiểu này dễ gây nhầm lẫn.
Theo NIDDK, testosterone có thể được cân nhắc ở người vừa có ED vừa có testosterone thấp. Điều đó có nghĩa testosterone không phải lựa chọn mặc định chỉ vì một người đang khó đạt hoặc duy trì cương.
Theo Aktuel Gazetem, đây là điểm bạn đặc biệt nên tránh tự suy đoán. Cảm giác mệt mỏi, giảm phong độ hay khó cương không đủ để kết luận cơ thể đang thiếu testosterone.
Sildenafil, tadalafil, vardenafil và avanafil khác nhau thế nào?
Bốn hoạt chất đều thuộc nhóm PDE5 inhibitor nhưng không hoàn toàn giống nhau.
Viagra là tên thương mại nổi tiếng chứa sildenafil. Tadalafil thường được biết đến qua tên Cialis, trong khi vardenafil và avanafil là những lựa chọn khác trong cùng nhóm.
Điều thực tế nhất để so sánh là thời điểm bắt đầu tác dụng, thời gian tác dụng, ảnh hưởng của thức ăn và cách bạn muốn sử dụng thuốc.
| Hoạt chất | Đặc điểm đáng chú ý |
| Sildenafil | Thường được sử dụng khi cần; bữa ăn nhiều chất béo có thể làm thuốc hấp thu chậm hơn |
| Tadalafil | Thời gian tác dụng có thể kéo dài đến khoảng 36 giờ; có lựa chọn dùng khi cần hoặc dùng hằng ngày |
| Vardenafil | Đặc điểm thời gian tác dụng tương đối gần sildenafil; bữa ăn nhiều chất béo có thể làm chậm hấp thu |
| Avanafil | Có thể bắt đầu tác dụng nhanh hơn trong một số cách sử dụng; thời gian tác dụng ngắn hơn tadalafil |
Các mốc trên chỉ giúp bạn hiểu sự khác biệt chung, không phải lịch uống thuốc áp dụng cho tất cả mọi người.
Khác nhau về thời điểm bắt đầu và thời gian duy trì tác dụng
Khi tìm thuốc cương dương tác dụng nhanh, bạn dễ gặp những quảng cáo tạo cảm giác rằng chỉ cần uống là tác dụng xuất hiện tức thì.
Thuốc PDE5 không hoạt động theo cách đó.
Sildenafil và vardenafil thường được sử dụng khoảng một giờ trước thời điểm dự kiến. Avanafil có thể bắt đầu sớm hơn tùy cách dùng, trong khi tadalafil nổi bật nhờ thời gian tác dụng có thể kéo dài đến khoảng 36 giờ.
“36 giờ” cũng không có nghĩa cơ thể sẽ cương liên tục trong 36 giờ. Đây là khoảng thời gian thuốc có thể hỗ trợ đáp ứng cương khi có kích thích phù hợp.
Thức ăn có thể ảnh hưởng đến một số thuốc nhưng không giống nhau
Đây là một chi tiết nhỏ nhưng có thể giải thích vì sao cùng một người lại thấy thuốc hoạt động khác nhau giữa các lần.
Một bữa ăn nhiều chất béo có thể làm sildenafil hoặc vardenafil hấp thu chậm hơn. Trong khi đó, tadalafil có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn mà ảnh hưởng của bữa ăn ít đáng kể hơn.
Vì vậy, đừng lấy kinh nghiệm dùng một hoạt chất để áp dụng nguyên xi cho một hoạt chất khác.
Tadalafil có lựa chọn dùng khi cần hoặc dùng hằng ngày trong trường hợp phù hợp
Một điểm khiến Tadalafil trị rối loạn cương dương khác biệt là thời gian tác dụng dài và có cả cách dùng khi cần lẫn chế độ dùng hằng ngày trong những trường hợp phù hợp.
Điều này có thể tạo sự linh hoạt hơn cho một số người vì không phải căn quá sát thời điểm sinh hoạt. Tuy nhiên, dùng hằng ngày không đồng nghĩa ai cũng nên dùng theo cách này.
Mức liều và chế độ sử dụng vẫn cần được lựa chọn dựa trên sức khỏe, các thuốc khác và khả năng dung nạp của từng người.
Có thuốc trị rối loạn cương dương nào tốt nhất cho tất cả nam giới không?
Không.
Nếu bạn đang tìm thuốc trị rối loạn cương dương tốt nhất, câu trả lời hợp lý hơn là: loại phù hợp nhất phụ thuộc từng người.
Mayo Clinic cũng nhấn mạnh việc lựa chọn giữa các thuốc uống dựa vào tốc độ tác dụng, thời gian duy trì, tác dụng phụ, bệnh nền và các thuốc người bệnh đang sử dụng.
Theo Aktuel Gazetem, một bảng xếp hạng “thuốc số 1” nghe có vẻ dễ chọn nhưng lại bỏ qua điều quan trọng nhất: một thuốc hiệu quả với người khác chưa chắc là lựa chọn an toàn hoặc thuận tiện nhất với bạn.
Thuốc phù hợp phụ thuộc nhu cầu về thời gian và tần suất sinh hoạt
Có người thích thuốc dùng khi cần và thời gian tác dụng tương đối ngắn.
Người khác lại cần khoảng thời gian linh hoạt hơn, khi đó một hoạt chất có thời gian tác dụng dài có thể thuận tiện hơn.
Vì vậy, thay vì hỏi “thuốc nào mạnh nhất?”, bạn có thể đặt ba câu hỏi thực tế hơn:
- Tôi cần tác dụng trong khoảng thời gian như thế nào?
- Tôi muốn dùng khi cần hay cần một lựa chọn đều đặn hơn?
- Tôi có bệnh hoặc đang dùng thuốc nào khiến một lựa chọn trở nên không phù hợp không?
Ba câu hỏi này thường hữu ích hơn việc chỉ so sánh tên thuốc.
Bệnh nền và thuốc đang sử dụng có thể làm thay đổi lựa chọn
Khi nói đến thuốc cương dương cho người cao tuổi, tuổi 60 hay 70 không phải yếu tố duy nhất quyết định loại thuốc.
Điều cần quan tâm hơn là sức khỏe tim mạch, huyết áp, chức năng gan thận và những thuốc người đó đang sử dụng.
Một nam giới 70 tuổi có sức khỏe ổn định có thể có tình huống hoàn toàn khác người 60 tuổi đang đau thắt ngực và dùng nitrate. Mayo Clinic cũng khuyến nghị người có bệnh tim mạch, huyết áp rất thấp hoặc một số vấn đề sức khỏe khác cần được đánh giá trước khi dùng thuốc ED.
Hiệu quả và khả năng dung nạp ở mỗi người không hoàn toàn giống nhau
Hai người dùng cùng một hoạt chất không nhất thiết có trải nghiệm giống nhau.
Một người có thể đáp ứng tốt nhưng bị đau đầu nhiều. Người khác lại thấy hiệu quả chưa như mong muốn nhưng hầu như không gặp khó chịu.
Ngay cả các hướng dẫn chuyên môn cũng xem sở thích, tần suất sinh hoạt và trải nghiệm của người dùng là những yếu tố khi lựa chọn PDE5 inhibitor.
Vì vậy, “hợp với mình” quan trọng hơn “được nhiều người khen”.
Thuốc uống trị rối loạn cương dương hoạt động như thế nào?
Nhóm thuốc PDE5 không trực tiếp tạo ra ham muốn tình dục.
Nói đơn giản, thuốc giúp cơ thể duy trì tín hiệu làm giãn cơ trơn và tăng dòng máu đến dương vật tốt hơn khi cơ thể đã nhận được kích thích tình dục.
Thuốc PDE5 hỗ trợ tăng dòng máu đến dương vật
Khi có kích thích tình dục, cơ thể giải phóng nitric oxide. Tín hiệu này góp phần làm giãn mạch máu và tăng lượng máu đi vào dương vật.
PDE5 inhibitor làm chậm quá trình phá vỡ tín hiệu liên quan đến sự giãn mạch đó. Nhờ vậy, việc đạt và duy trì cương có thể dễ dàng hơn ở người bị ED.
Bạn không cần nhớ tên các enzyme. Điều quan trọng chỉ là hiểu rằng thuốc hỗ trợ một quá trình sinh lý, chứ không thay thế hoàn toàn quá trình này.
Thuốc không tự tạo cương nếu không có kích thích tình dục
Đây là một trong những hiểu nhầm phổ biến nhất.
Uống sildenafil, tadalafil, vardenafil hoặc avanafil rồi ngồi chờ cơ thể tự cương không phải cách thuốc hoạt động. Mayo Clinic xác nhận các thuốc này cần đáp ứng kích thích tình dục để hỗ trợ tạo cương.
Điều này cũng lý giải vì sao có người uống thuốc một lần rồi vội kết luận “thuốc không có tác dụng”.
Ai không nên tự dùng thuốc trị rối loạn cương dương?
Không phải cứ có vấn đề cương là có thể tự mua PDE5 inhibitor về thử.
Các nguyên nhân rối loạn cương dương có thể liên quan đến bệnh nền hoặc thuốc bạn đang sử dụng. Vì vậy, hai người có biểu hiện giống nhau chưa chắc có cùng lựa chọn điều trị.
Đặc biệt, nếu bạn có bệnh tim mạch, huyết áp bất thường hoặc đang dùng nhiều thuốc kê đơn, việc hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng là rất quan trọng.
Người đang sử dụng thuốc nitrate cần đặc biệt tránh phối hợp với PDE5 inhibitor
Đây là cảnh báo bạn không nên xem nhẹ.
Nitrate thường được sử dụng trong điều trị đau thắt ngực. Kết hợp nitrate với sildenafil, tadalafil, vardenafil hoặc avanafil có thể khiến huyết áp giảm nguy hiểm.
Nếu bạn không nhớ tên thuốc tim mạch mình đang dùng, cách an toàn nhất là mang theo toa thuốc hoặc chụp lại danh sách thuốc để bác sĩ kiểm tra.
Đừng thử thuốc ED trước rồi mới xem có tương tác hay không.
Người có bệnh tim mạch, huyết áp hoặc đang dùng nhiều thuốc cần được đánh giá trước
Hoạt động tình dục và thuốc ED đều có liên quan đến hệ tim mạch, vì vậy sức khỏe tim mạch là một phần quan trọng trước khi lựa chọn thuốc.
Người có huyết áp rất thấp, huyết áp chưa kiểm soát tốt hoặc mới gặp một biến cố tim mạch có thể cần được đánh giá kỹ hơn. Một số thuốc khác cũng có thể làm thay đổi mức độ an toàn hoặc nồng độ PDE5 inhibitor trong cơ thể.
Điều đó không có nghĩa người bị tăng huyết áp chắc chắn không được dùng thuốc ED. Mayo Clinic lưu ý thuốc uống có thể phù hợp với nhiều nam giới tăng huyết áp nếu tình trạng sức khỏe ổn định, nhưng cần tránh nitrate và đánh giá từng trường hợp.
Không tự phối hợp nhiều thuốc cương dương hoặc tự tăng liều
Nếu sildenafil chưa cho kết quả như mong đợi, đừng tự uống thêm tadalafil hoặc một PDE5 inhibitor khác.
Việc phối hợp có thể làm tăng nguy cơ tụt huyết áp và tác dụng phụ. Các hướng dẫn sử dụng thuốc cũng cảnh báo không tự dùng đồng thời nhiều PDE5 inhibitor.
Tương tự, uống nhiều hơn không có nghĩa hiệu quả sẽ tăng tương ứng.
Theo Aktuel Gazetem, đây là lúc nên tìm hiểu vì sao thuốc chưa hiệu quả, thay vì cố ép thuốc hoạt động bằng cách tăng lượng dùng.
Thuốc trị rối loạn cương dương có thể gây tác dụng phụ gì?
PDE5 inhibitor nhìn chung được dung nạp khá tốt ở nhiều người, nhưng không phải hoàn toàn không có tác dụng phụ.
Phần lớn phản ứng thường gặp tương đối nhẹ và có thể khác nhau giữa từng hoạt chất.
Đau đầu, đỏ bừng mặt, nghẹt mũi và khó tiêu là những phản ứng thường gặp
Một số tác dụng phụ thường được ghi nhận gồm:
- đau đầu;
- đỏ bừng mặt;
- nghẹt hoặc chảy mũi;
- khó chịu ở dạ dày;
- chóng mặt;
- một số thay đổi về thị giác.
Không phải ai cũng gặp các phản ứng này và mức độ cũng không giống nhau.
Nếu tác dụng phụ khiến bạn khó chịu nhiều, đừng tự chuyển thuốc liên tục. Thông tin này có thể giúp bác sĩ cân nhắc lựa chọn phù hợp hơn.
Một số thuốc có tác dụng phụ đặc trưng cần lưu ý khi lựa chọn
Dù cùng nhóm PDE5, đặc điểm tác dụng phụ không hoàn toàn giống nhau.
Ví dụ, tadalafil có thể liên quan đến đau lưng ở một số người, trong khi sildenafil có thể gây những thay đổi thị giác thoáng qua ở một số trường hợp.
Đây cũng là lý do không nên đánh giá thuốc chỉ bằng thời gian tác dụng.
Một thuốc kéo dài lâu hơn nhưng khiến bạn khó chịu có thể không phải lựa chọn tốt bằng một thuốc ngắn hơn nhưng dễ dung nạp.
Khi nào tác dụng bất thường cần được hỗ trợ y tế ngay?
Bạn nên tìm hỗ trợ y tế ngay nếu sau khi sử dụng thuốc ED xuất hiện:
- cương kéo dài trên 4 giờ;
- mất hoặc giảm thị lực đột ngột;
- mất hoặc giảm thính lực đột ngột.
Cương kéo dài bất thường có thể gây tổn thương nếu không được xử lý kịp thời. NIDDK và Mayo Clinic đều xem các tình trạng trên là dấu hiệu cần chăm sóc y tế sớm.
Vì sao uống thuốc rối loạn cương dương nhưng chưa thấy hiệu quả?
Một lần dùng chưa hiệu quả không nhất thiết chứng minh thuốc “không hợp”.
Kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi thời điểm sử dụng, bữa ăn, kích thích tình dục, bệnh nền hoặc chính lựa chọn thuốc hiện tại.
Trước khi đổi thuốc, nên kiểm tra lại từng yếu tố này.
Dùng thuốc chưa đúng thời điểm hoặc ảnh hưởng của bữa ăn
PDE5 inhibitor cần thời gian để được cơ thể hấp thu.
Nếu dùng sildenafil hoặc vardenafil ngay sau một bữa ăn nhiều chất béo, quá trình hấp thu có thể chậm hơn. Điều này khiến bạn tưởng thuốc yếu hoặc không có tác dụng dù vấn đề nằm ở thời điểm sử dụng.
Cách dùng phù hợp cũng khác nhau giữa các hoạt chất, vì vậy không nên áp dụng cùng một “công thức” cho tất cả thuốc.
Thiếu kích thích tình dục có thể khiến người dùng tưởng thuốc không tác dụng
PDE5 inhibitor không tạo ham muốn.
Thuốc chỉ giúp hệ thống mạch máu đáp ứng tốt hơn khi cơ thể đã có kích thích tình dục. Nếu thiếu yếu tố này, hiệu quả thực tế có thể rất khác kỳ vọng.
Điểm này đáng kiểm tra trước khi kết luận rằng thuốc đã thất bại.
Thuốc hoặc cách dùng hiện tại có thể chưa phù hợp với từng người
Một người có thể đáp ứng với sildenafil nhưng thấy tadalafil thuận tiện hơn. Người khác có thể cần đánh giá lại bệnh nền trước khi tiếp tục thử thuốc.
Bệnh tiểu đường, tiền sử phẫu thuật tuyến tiền liệt và một số tình trạng khác cũng có thể làm PDE5 inhibitor kém hiệu quả hơn ở một số người.
Vì vậy, việc chưa đạt kết quả mong muốn nên được xem là thông tin để điều chỉnh điều trị, không phải tín hiệu để tự thử thuốc mạnh hơn.
Không nên tự tăng liều hoặc đổi sang thuốc khác khi chưa được đánh giá
Nếu thuốc chưa hiệu quả, hãy trao đổi về:
- bạn đã dùng thuốc thế nào;
- thời điểm sử dụng;
- có ăn trước đó hay không;
- các thuốc đang dùng;
- tác dụng phụ đã gặp;
- mức cải thiện thực tế.
Những thông tin này hữu ích hơn rất nhiều so với việc nói đơn giản rằng “thuốc không có tác dụng”.
Bác sĩ có thể đánh giá lại lựa chọn và cách dùng phù hợp. Bạn không nên tự tăng liều hoặc phối hợp nhiều loại.
Nếu thuốc uống không phù hợp hoặc không hiệu quả thì còn lựa chọn thuốc nào?
Thuốc uống không phải lựa chọn dùng thuốc duy nhất.
Nếu PDE5 inhibitor không phù hợp hoặc không đạt hiệu quả mong muốn, một số thuốc không dùng đường uống vẫn có thể được bác sĩ cân nhắc.
Thuốc tiêm có thể được cân nhắc trong một số trường hợp
Alprostadil là một trong những thuốc có thể được sử dụng bằng đường tiêm để giúp tăng dòng máu và tạo đáp ứng cương.
EAU xem tiêm thuốc vào thể hang là một lựa chọn thay thế hoặc điều trị hàng sau trong các trường hợp phù hợp.
Phương pháp này cần được hướng dẫn chính xác vì có thể gây đau, cương kéo dài hoặc các biến chứng tại vị trí sử dụng.
Thuốc đặt qua niệu đạo là một lựa chọn dùng thuốc khác
Alprostadil cũng có thể được sử dụng qua niệu đạo ở một số trường hợp.
NIDDK liệt kê thuốc đặt niệu đạo cùng thuốc tiêm như những lựa chọn medication khác khi điều trị ED. Việc lựa chọn phụ thuộc khả năng đáp ứng, mức độ thuận tiện và đánh giá của người chăm sóc y tế.
Bạn không cần mặc định rằng “thuốc uống không được thì hết cách”. Quan trọng là xác định vì sao thuốc uống chưa phù hợp trước khi chuyển hướng.
Trước khi dùng thuốc rối loạn cương dương, bạn nên trao đổi gì với bác sĩ?
Bạn không cần chuẩn bị một hồ sơ phức tạp.
Chỉ cần cung cấp càng chính xác càng tốt về bệnh nền, thuốc đang dùng và những gì đã xảy ra với khả năng cương. Những thông tin này giúp giảm đáng kể việc lựa chọn thuốc theo kiểu thử–sai.
Bệnh nền và tiền sử tim mạch
Hãy nói rõ nếu bạn có:
- bệnh tim mạch;
- đau thắt ngực;
- tiền sử nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ;
- huyết áp cao hoặc thấp;
- tiểu đường;
- bệnh gan hoặc thận.
Không phải có một trong những bệnh này là bạn chắc chắn không dùng được thuốc ED. Mục đích là để bác sĩ đánh giá lựa chọn nào an toàn trong trường hợp cụ thể.
Các thuốc, vitamin và thực phẩm bổ sung đang sử dụng
Hãy liệt kê cả:
- thuốc kê đơn;
- thuốc mua không cần đơn;
- vitamin;
- thực phẩm bổ sung;
- sản phẩm thảo dược đang sử dụng.
NIDDK khuyến nghị người bệnh thông báo đầy đủ các thuốc và chất bổ sung vì chúng có thể tương tác với điều trị ED. Đồng thời không nên tự ngừng một thuốc đang điều trị bệnh khác chỉ vì nghi ngờ thuốc đó ảnh hưởng khả năng cương.
Khả năng cương hiện tại và những thuốc đã từng thử
Bạn có thể chuẩn bị một vài thông tin rất đơn giản:
Tình trạng bắt đầu khi nào? Xảy ra thường xuyên đến đâu? Bạn đã từng sử dụng thuốc gì? Thuốc có giúp phần nào không? Có tác dụng phụ gì?
Đừng ngại nói rõ. Những chi tiết tưởng như nhỏ này có thể giúp bác sĩ phân biệt giữa việc thuốc chưa được dùng phù hợp và trường hợp cần thay đổi hướng điều trị.
Quan điểm của Aktuel Gazetem là bạn không cần chạy theo loại thuốc được quảng cáo “mạnh nhất”. Với thuốc điều trị rối loạn cương dương, lựa chọn đáng giá nhất là lựa chọn vừa đủ hiệu quả, phù hợp với sức khỏe của bạn và không tạo ra rủi ro không cần thiết.
Thông tin trong bài dùng cho mục đích tham khảo và không thay thế việc bác sĩ đánh giá, kê đơn hoặc điều chỉnh thuốc cho từng người.